Mô hình Chủ nhật xanh đã mở rộng nhiều nội dung công việc và trở thành hoạt động chung của tuổi trẻ cả nước, góp phần cải thiện các điểm ô nhiễm, bảo vệ môi trường – Ảnh: Q.NG.

Không ít những mô hình, chương trình, công trình sau khi được trao thưởng đã không ngừng tự làm mới mình, được nhiều đơn vị học tập kinh nghiệm và nhân rộng cho hoạt động Đoàn, phong trào của tuổi trẻ cả nước.

Đi cùng năm tháng

Được trao thưởng từ năm 2004, mô hình Chủ nhật xanh (Trung tâm Công tác xã hội thanh niên TP.HCM) đến nay đã bước qua tuổi 24. Ngày khởi động Tháng thanh niên 2017 đầu tháng 3 vừa qua đánh dấu bằng Chủ nhật xanh lần thứ 120.

Chị Bùi Thị Kim Chi – cán bộ Thành đoàn, người đã có mặt từ Chủ nhật xanh đầu tiên đến nay – nhớ lại những ngày đầu chỉ là các bạn trẻ giúp dọn vệ sinh đường phố.

Rồi Chủ nhật xanh vươn cánh tay rất dài với nhiều công việc: tổng vệ sinh các tuyến kênh rạch, trồng cây xanh, làm đường giao thông nông thôn, thăm các cụ già neo đơn, trẻ em mồ côi, khuyết tật ở những cơ sở nuôi dưỡng.

Bây giờ cách làm này đã không còn là “đặc sản” riêng của giới trẻ TP.HCM mà thành “tài sản” chung của tuổi trẻ VN. Ở đó, người ta gặp màu áo thanh niên dù với từng phần việc nhỏ thôi nhưng mang đến đổi thay tích cực cho cộng đồng, nhất là từng ngày vun trồng ý thức sống xanh trong chính mỗi bạn trẻ và cộng đồng quanh mình.

Cũng vậy, nhiều đoàn học sinh hôm nay tìm đến các bảo tàng ở TP nhưng chắc không nhiều người biết đến tác giả mô hình này. Năm 2002, anh Dương Thành Truyền – khi ấy là phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ (hiện là chủ tịch hội đồng thành viên Nhà xuất bản Trẻ) – đã được Thành đoàn trao giải thưởng Hồ Hảo Hớn, ghi nhận anh là tác giả cuộc vận động “Hành trình đến với bảo tàng”.

Như một cách giúp học sinh, các bạn trẻ tìm hiểu nhiều điều, trong đó có lịch sử một cách sống động, trực quan và dễ nhớ, hành trình ấy hiện vẫn còn khá hấp dẫn với nhiều đơn vị.

Bạn Minh An (Trường THCS Lê Quý Đôn, Q.3) chia sẻ bạn vốn không thích học sử nhưng khi đến bảo tàng, bài học lịch sử qua lời thuyết minh của các nhân viên giúp bạn thấy dễ nhớ hơn.

“Vui nhất là khi nghe thuyết minh về một sự kiện nào đó mình đã học trên lớp sẽ dễ hiểu, dễ nhớ hơn nên các tiết học lịch sử trên lớp đã không còn quá khô khan, mất thời gian với mình nữa” – An bộc bạch.

Làm mới chính mình

Có không ít mô hình sau khi được trao thưởng theo thời gian đã thay đổi, tự làm mới để phù hợp với thực tiễn phong trào. Như mô hình giải thưởng khoa học sinh viên Euréka (Trung tâm Phát triển khoa học và công nghệ trẻ) được nhận giải thưởng năm 2004 đã mở rộng quy mô tổ chức.

Hiện giải thưởng này được đổi tên thành “Giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka” mà nhiều năm trước đây chỉ là sân chơi dành cho sinh viên TP.HCM, thì năm 2015 đã mở rộng cho sinh viên các trường khu vực phía Nam. Và lần tổ chức gần nhất năm 2016, sân chơi này đã mở rộng cho sinh viên cả nước tham dự.

Hay phong trào “Sinh viên 3 tốt” của Hội Sinh viên VN TP.HCM từng nhận giải thưởng Hồ Hảo Hớn năm 2005 hiện phát triển thành “Sinh viên 5 tốt”.

Đúc kết cách làm của TP.HCM, T.Ư Hội Sinh viên VN đã điều chỉnh để từ năm 2013 đến nay, phong trào này đổi thành “Sinh viên 5 tốt”, chính thức được chọn làm phong trào duy nhất để sinh viên VN rèn luyện trong hoạt động hội và phong trào sinh viên hiện nay.

Chia sẻ về danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” của TP.HCM, Danh Đặng Bảo Anh (cựu sinh viên ĐH Khoa học tự nhiên – ĐH Quốc gia TP.HCM) nói hành trình đạt đến danh hiệu khá gian nan nhưng đầy tự hào.

Theo Bảo Anh, để đạt đủ năm tiêu chí là cả sự nỗ lực toàn diện của mỗi sinh viên, trong môi trường được Đoàn, Hội giúp sức nhiều. Để khi cầm trên tay biểu trưng của giải thưởng này, mỗi bạn đều cảm nhận rõ hơn sự trưởng thành của chính mình.

Còn có thể nhắc đến mô hình phiên tòa tập sự của Đoàn Trường ĐH Luật TP.HCM được trao thưởng năm 2002. Cách làm này đến nay được xem như một trong các phương thức tuyên truyền pháp luật sinh động, dễ nhớ, được nhân rộng cả nước và đổi tên gọi là phiên tòa giả định.

Cùng với hình thức phiên tòa, cách tuyên truyền pháp luật còn mở rộng thành những buổi tư vấn, diễn đàn, kịch tình huống lồng ghép đưa kiến thức pháp luật cơ bản đến với người trẻ.

Đó còn là cẩm nang rèn luyện đoàn viên của anh Lê Nhựt Tân (nguyên phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM) nhận giải thưởng năm 2004 mà nay là chương trình rèn luyện đoàn viên trong toàn hệ thống Đoàn cả nước.

Mới hơn có mô hình “Cùng em vững bước” để giáo dục, phổ biến pháp luật và kỹ năng thực hành xã hội cho đội viên, học sinh của Hội đồng Đội TP.HCM, đã nhận giải thưởng Hồ Hảo Hớn năm 2011 và được Hội đồng Đội trung ương triển khai trên phạm vi toàn quốc…

Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Võ Thị Dung cùng lãnh đạo Thành đoàn và quận 4 tham gia trồng cây tại lễ khởi động Tháng thanh niên 2017 tại TP.HCM – Ảnh: Duyên Phan

Quận 4 được Thành đoàn TP.HCM chọn là nơi ra quân điểm các hoạt động trong chuỗi công việc xuyên suốt Tháng thanh niên gắn với xây dựng văn minh đô thị.

Phó bí thư Thành đoàn Phạm Hồng Sơn cho biết tại đây đoàn sẽ tham gia cải thiện môi trường, xây dựng 5 chung cư, tuyến hẻm văn minh – sạch đẹp – an toàn, sửa chữa đi lại hệ thống điện cho ít nhất 1.000 hộ nghèo, ra quân các đội hình phản ứng nhanh đảm bảo an toàn giao thông.

Sau lễ ra quân, các đội hình đã diễn tập phòng cháy chữa cháy, kỹ năng thoát hiểm cho các hộ dân, tặng bình chữa cháy cho ban điều hành khu phố, các tổ dân phố tại chung cư Tôn Thất Thuyết, chung cư Vĩnh Hội.

Cũng tại hai chung cư này, một số đội hình tình nguyện của nhiều đơn vị cùng tham gia lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng hành lang, bó gọn đường dây điện, cáp viễn thông…

Quận đoàn 4 cũng phối hợp Đoàn khối dân chính đảng, Đoàn khối doanh nghiệp TP thực hiện công trình cải tạo không gian xanh tại chung cư Vĩnh Hội.

Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Lê Thanh Liêm tham gia vệ sinh rạch Cầu Suối tại xã Vĩnh Lộc B (Bình Chánh) cùng các bạn trẻ – Ảnh: Q.Linh

Tại huyện Bình Chánh, phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Lê Thanh Liêm cùng ra quân Chủ nhật xanh 120 với hơn 1.000 bạn trẻ TP. Bình Chánh – cũng là đơn vị được chọn làm điểm khởi động các hoạt động xây dựng nông thôn mới của Tháng thanh niên năm nay.

Hàng ngàn sinh viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang cùng các bạn trẻ địa phương cùng tham gia tổng vệ sinh rạch Cầu Suối.

Đây là điểm đen ô nhiễm môi trường chạy qua hai xã Vĩnh Lộc A và Vĩnh Lộc B, tạo thành “điểm nghẽn môi trường” khiến hai xã này chưa đạt chuẩn xã nông thôn mới, kéo theo toàn huyện Bình Chánh cũng chưa được công nhận huyện nông thôn mới của TP.HCM.

Chủ tịch UBND huyện Bình Chánh Trần Phú Lữ trân trọng cảm ơn sự chung tay của các bạn trẻ TP để cùng huyện quyết tâm hành động, cải thiện môi trường sống cho bà con quanh tuyến rạch.

Ông Lữ cho biết sẽ có những hành động quyết liệt hơn để chấm dứt tình trạng ô nhiễm tại khu vực này, để người dân có cuộc sống tốt hơn.

Đội hình tham gia chương trình trí thức khoa học trẻ tình nguyện TP.HCM tham gia xử lý mùi hôi tại các bãi rác ở huyện Bình Chánh – Ảnh: Q.Linh

Đại diện Thành đoàn, Sở Tài nguyên – môi trường, UBND huyện Bình Chánh và Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập nước TP.HCM cùng ký kết thực hiện công trình cải tạo điểm đen ô nhiễm môi trường rạch Cầu Suối, xã Vĩnh Lộc B, Bình Chánh – Ảnh: Q.Linh

Các bạn sinh viên Trường ĐH KHXH&NV (ĐH Quốc gia TP.HCM) tham gia trồng cây xanh – Ảnh: Duyên Phan

Diễn tập phòng cháy chữa cháy, thoát hiểm cho bà con tại các chung cư Q.4, TP.HCM – Ảnh: Duyên Phan

Bí thư Thành đoàn TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cùng Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu (thứ nhất và hai, từ phải qua) động viên các nhân viên y tế dự phòng trước khi tham gia hoạt động Chủ nhật xanh 118 – Ảnh: Q.L.

Chương trình do Thành đoàn TP.HCM phối hợp cùng Sở Y tế, Sở Tài nguyên – môi trường, Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập nước và UBND Q.Gò Vấp thực hiện.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu tham dự và đề nghị các bạn trẻ hãy cùng lãnh đạo TP tích cực thực hiện các hoạt động để phòng chống dịch bệnh Zika và sốt xuất huyết trên địa bàn TP.

Ngay sau lễ ra quân, các bạn trẻtham gia tổng vệ sinh, khơi thơi dòng chảy các tuyến kênh, phát tờ thông tin về dịch bệnh Zika, sốt xuất huyết và những việc cần làm để phòng chống dịch bệnh ngay từ trong mỗi gia đình.

Nhân viên trung tâm y tế dự phòng tại nhiều quận, huyện tham gia phun thuốc diệt muỗi tại các điểm nước đọng, dọc các tuyến kênh, điểm ẩm thấp, khu vực đông dân cư sống tập trung để ngăn chặn nguy cơ bùng phát ổ dịch mới.

Nhân viên Trung tâm Y tế dự phòng Q.Gò Vấp (TP.HCM) phun thuốc diệt muỗi phòng chống dịch Zika – Ảnh: Q.L.

Phó bí thư Thành đoàn Phạm Hồng Sơn cho biết các quận huyện của TP đều có những hoạt động để tham gia Chủ nhật xanh 118.

Trong đó, các quận: 8, Tân Bình, Gò Vấp, Tân Phú, Bình Tân, Thủ Đức cùng hai huyện: Bình Chánh, Hóc Môn đồng loạt tổ chức hoạt động tại các phường, xã, khẩn trương phòng chống dịch Zika đã được TP.HCM chính thức công bố dịch cấp phường, xã từ ngày 18-10.

Bạn Nguyễn Tuấn Hùng (Q.Gò Vấp) nói các bạn trẻ của quận cùng tham gia tích cực vào các hoạt động không chỉ trong ngày cao điểm hôm nay mà còn kéo dài sau đó cho đến khi TP.HCM chính thức công bố hết dịch Zika.

Các bạn trẻ tham gia khơi thông dòng chảy rạch Cụt tại Q.Gò Vấp (TP.HCM) để phòng chống muỗi, diệt lăng quăng – Ảnh: Q.L.